Arkamızda Çöp Bırakmadığımız Bir Dünya Mümkün mü? 0 291

Arkamızda Çöp Bırakmadığımız Bir Dünya Mümkün mü? 0 292

İsveç’te atıkların yalnızca %1’i çöplüklere gidiyor. Peki böyle bir dünya mümkünse daha ne bekliyoruz? 

İsveç’in geri dönüşüm konusunda dünyanın en başarılı ülkesi olduğu artık çoğu kişi tarafından bilinen bir konu. 2013 verilerine göre ülkede bir süredir evlerden çıkan çöplerin yalnızca %1’i çöplüklere gidiyor – yani bu atıkların %99’u madde veya enerji olarak tekrar değerlendiriliyor.

Nasıl mı? Yakarak. İsveç her yıl yakıt olarak kullandığı atıklardan 1,1 milyon metreküp petrolden sağlayacağı kadar enerji sağlıyor. Bu da yılda 2,2 milyon ton daha az karbondioksit salımı anlamına geliyor (yani yılda yaklaşık 680 bin benzinli aracın saldığı karbondioksit kadar). Üstelik çöplüklerde birikmeyen çöplerden atmosfere salınmayan metan gazı da cabası. Aslına bakarsanız sistem o kadar başarılı ki İsveç, çöp yakma tesislerinde yakmak için Avrupa’daki diğer ülkelerden çöp alıyor ve onların çöplerini de temizlemiş oluyor. Etkileyici, değil mi?

Akıllara tek bir soru geliyor: Bu kadar mükemmel bir sistem mümkünse neden herkes bu sistemi uygulamıyor?Bunun temel nedeni, bu sistemi kurmak için gerekli altyapı yatırımlarının yüksek maliyeti. Çöp yakma işleminin sonucunda enerjinin yanı sıra hatrı sayılır miktarda bir ısı da üretiliyor ve sistemin kârlı olması için, bu ısının değerlendirilebileceği güçlü bir ısı piyasası olması gerekiyor. Yani diğer bir deyişle, İsveç kadar ısı ihtiyacı olmayan bir ülke için çöp yakarak ısı elde etmek, İsveç’te olduğu kadar kârlı bir endüstri olmayacak.

Fakat moral bozmaya gerek yok. İsveç Atık Yönetimi İletişim Direktörü Anna-Carin Gripwall bu sistemin bölgesel soğutma veya sanayi amaçlı buhar üretimi için de kullanılabileceğini söylüyor. Uygulama yaygınlaştıkça masraflar konusunda daha net bir fikir elde edilebilir.

Sistemin işlemesi için gerekli bir diğer unsursa geri dönüşüme ve enerji tasaraffuna gönül vermiş bilinçli bir toplum. Hane halkı, üreticiler, yerel ve merkezi yönetimler gibi tüm aktörlerin atık ayrıştırmaktan tedarik zincirinin detaylı planlanmasına kadar üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerekiyor.

Dikkatlice planlanan bu süreç sonucunda atıklar ve çöpler değerli bir yakıta dönüşüyor: kağıt, plastik, cam, metal gibi maddeler geri dönüştürülebildiği için ateşe atılmıyor. Pil, zehirli atık içeren maddeler ve elektronik aletler de çöp yakma tesislerine gönderilmiyor. İsveç’te yakılan çöplerin yarısı elmanızın çöpü gibi evsel atıklardan, geri kalanı ise sanayi ve diğer ticari etkinlikler sonucu ortaya çıkan atıklardan oluşuyor.

Bu sistem o kadar mükemmel işliyor ki Avrupa’daki diğer bazı ülkeler çöplerini yakması için İsveç’e gönderiyor. Peki çöpü gemilere yükleyip İsveç’te yakmak, bu işlemin karbon ayakizi düşünüldüğünde mantıklı mı? Gripwall’a göre evet. “İsveç’e Çin’den bile çöp taşısak ve yaksak ekolojik olarak kârlı bir işlem oluyor,” diyor. “Fakat ekonomik olarak pek kârlı değil.”

İsveç diğer ülkelerin çöpünü yakmakla kalmıyor, nasıl çöp yakacaklarını da öğretiyor. Bilgisini ve deneyimini isteyenle paylaşmaktan kaçınmayan İsveç Atık Yönetimi yılda onlarca seminer veriyor.

Kaynak / Onur Uygun. / Fotoğraf: Pedro Miguel Sousa

Previous ArticleNext Article

Bir cevap yazın

Motor Yağı Nasıl Değiştirilir? 0 580

Motor yağı nasıl değiştirilir?


Araçlarının bakımlarını kendileri yapan bir çok otomobil meraklısı bulunmaktadır. Otomobil meraklılarının yaptığı araç bakımlarından bir tanesi de otomobil yağı değişimidir. Aracınızın yağını kendiniz değiştirek aynı zamanda maliyetten de tasarruf edebilirsiniz.

Araç bakımı söz konusu olduğunda güvenlik her zaman önceliklidir. Bu nedenle, ilk defa yağ değiştiriyorsanız veya daha önce defalarca yağ değiştirmiş olsanız dahi motor yağı değiştirme işlemini güvenli ve verimli bir şekilde yapmanız için uymanız gerekenler bazı kurallar bulunuyor.

Motor yağınızı değiştirmeden önce ihtiyacınız olanlara bir göz atalım;

• Yaklaşık 5 litre Castrol motor yağı
• Aracınızın marka ve modeline uygun yeni bir yağ filtresi
• Ayarlı pense ya da açık uçlu ayarlı pense ve bir yağ filtresi ayar pensesi. (Bazı motorlar, satıcınızdan temin edebileceğiniz özel şekilli bir alet gerektirebilir. )
• En az 6-8 litre kapasiteli büyük bir drenaj kabı ve bir huni
• Temiz bezler ya da üstübü, el yıkama solüsyonu ve/veya tek kullanımlık lateks eldivenler

Adım 1: Aracınızın motoru için yağ seçimini yapın 
Aracınızla sık sık kısa geziler, trafikte dur kalk veya yoğun bir şekilde taşıma/çekme yapıyorsanız aracınızın motorunda ekstra zorlanma olmaktadır. Bu tip araç kullanımlarında daha sık yağ değişimi gereklidir. Castrol’ün hazırladığı kullanım kılavuzundan özel koşullar için kullanım önerilerini inceleyebilir, aracınıza uygun en doğru  motor yağı seçimini yapabilirsiniz.

Aracınız için en uygun yağı bulmak için tıklayınız

Adım 2: Aracınızı hazırlayın 
Soğumuş yağ doğru bir şekilde boşaltılamayacaktır. Bu nedenle çalışmaya başlamadan önce, yağ sıcaklığını normal çalışma sıcaklığına getirmek için aracı biraz sürün. Sonra motoru durdurun ve yağ doldurma kapağını açın ve oluşacak vakumu önleyin.  Bu işlem, yağın alt taraftan daha serbest bir şekilde boşalmasını sağlar.

Aracın altına girmeden önce özel güvenlik tedbirleri için kullanım kılavuzunu kontrol ettiğinizden her zaman emin olun. Kriko kullanımı dengeyi sağlayamayacağından ve aracın devrilmesi ihtimaline yol açabileceğinden, aracı kaldırmak için kriko kullanmamalısınız. Portatif tekerlek rampaları idealdir ve daha güvenlidir. Bu rampalar, aracın altına kayabilmeniz için aracı yeterli bir şekilde yerden kaldırır. Tekerlek rampası üreticisinin özellikle güvenlik konuları ile ilgili talimatlarını dikkatli bir şekilde uyguladığınızdan emin olun.

Düz bir zeminde olduğunuzdan emin olduktan sonra aracı tekerlek rampasının üstüne sürün, böylece ön lastikler yükselecektir. El frenini çekin ve aracın kaymasını önlemek için arka lastiklere ahşap bloklarla destek yapın. Aracınız düz şanzımanlı ise birinci viteste bırakın, otomatik şanzımanlı ise “Park” konumuna getirin.

Adım 3: Eski motor yağını boşaltın 
Yağ toplama kabını aracın alt tarafına koyun. Karterin ya da yağ haznesinin arka alt tarafına yerleştirin.

Toplama kabını tahliye tapasının altına, biraz arkasına düşecek şekilde yerleştirin. Ayarlı penseyi kullanarak, tapa serbest dönene kadar saatin ters yönünde çevirin. Daha sonra elle çıkarın. Bu noktada yağa dikkat edin; hızlı bir şekilde ve sıcak olarak akabilir. Tapayı drenaj kabına düşürmemeye dikkat edin fakat düştüğü takdirde dikkatlice oradan alın. Çoğu tapa bir conta ile takılır; bu contayı kaybetmeyin.

Adım 4: Yağ filtresini çıkarın 
Filtre pensesi kullanarak yağ filtresini saat yönünün tersine çevirip gevşetin. Ardından sıcak egzoz borusuna dokunmadan el ile filtreyi çıkarın. Yağ filtresi yağ ile dolu olabileceğinden ağır olabilir. Bu nedenle motordan uzak bir şekilde yavaşça aşağı indirin ve içindekileri toplama kabına boşaltın. Bazı yağ filtreleri yatay bir konumdadır ve gevşetildiklerinde kirli ve sıcak motor yağı sızdırabilir. Endişelenmeyin, bu normaldir. Yanınızda üstübü ya da bez bulundurarak bu sızıntıya hazır olun. Bezlerle, motorda yağ filtresinin yerleştirildiği yerin içini ve çevresini silin.

Adım 5: Yağ filtresini değiştirin 
Bezinizi alın ve motorda yağ filtresinin yerleştirildiği yerin içini ve çevresini silin. Yeni yağ filtresini alın ve parmağınızla montaj yüzeyine (filtrenin yuvarlak kenarı) biraz yağ (yeni veya eski) sürün. Bu, dolgu macunu olarak görev yapacaktır. Yeni filtreyi dikkatlice saat yönünde çevirerek dişli yağ oluğuna vidalayın.

Doğru bir şekilde yerleştirildiğinde filtre kolaylıkla vidalanacaktır. Çok fazla zorlamadan el ile filtreyi sıkıştırın.

Tapayı ve contayı temizleyin ve tapayı yerleştirip sıkın. Tapayı el ile çevirebildiğiniz kadar çevirin ve sonra ayarlı pense ile sıkıştırın. Yine, fazla zorlamamaya dikkat edin.

Adım 6: Temiz motor yağını ekleyin 
El frenini dikkatlice bırakın ve aracın rampa üzerinden yavaşça zeminde kaymasını sağlayın. Bu aşamada motoru çalıştırmayın. Aksi takdirde önemli hasarlar oluşabilir. Motorun üstünde, genellikle yağ kabı sembolü ile işaretlenmiş yağ doldurma kapağını bulacaksınız. Kapağı çevirerek çıkarın ve gereken yağ miktarı ile motoru doldurun. Yağ çubuğu ile seviyeyi kontrol edin. Kapağı takın ve varsa dökülmüş yağları silin. Motor çalıştırıldığında yağ göstergesi sönmelidir. Motoru birkaç dakika çalıştırın, kapatın ve sonra ölçekli çubukla tekrar yağ seviyesini kontrol edin. Bu noktada genelde biraz daha yağ eklemeniz gerekebilir.

Son olarak ve mutlaka sızıntılar için aracın altını, özellikle yağ filtresi ve karter tapa contası çevresini kontrol edin.

Adım 7: Eski yağı dikkatlice ortadan kaldırın 
Yağ değiştirme işleminizdeki en son ve bir anlamda en önemli adım, motordan boşalttığınız eski yağın doğru bir şekilde ortadan kaldırılmasıdır. Eski motor yağı çevre için çok zararlıdır ve güvenli bir şekilde ortadan kaldırılmasının önemi çok büyüktür. Eski yağı kapanabilir bir kaba aktarın ve güvenli bir şekilde imha edilebilmesi için bir çevre kuruluşu veya 0 212 221 0440  numaralı telefondan PETDER- Petrol Sanayi Derneği’ne başvurabilirsiniz. Ayrıca konu ile ilgili olarak daha fazla detay almak isterseniz, “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”ni buradan incelemenizi tavsiye ederiz.

Adım 8: Lütfen özenli ve dikkatli olun
Motor yağı değiştirme işlemi gerektiğinde uzmanlık gerektiren bir iştir. Sizlerin güvenliği bizler açısından daha önemli olup, Castrol tarafından bu içerik tavsiye amacıyla paylaşılmıştır. Bu yüzden motor yağı değişimi ile ilgili olarak tereddütleriniz var ise lütfen profesyonel bir servisten destek alınız.

Her motor yağı değişiminde, aracın yaptığı mesafeyi ve tarihi kaydedin. Bu yöntemle, bir sonraki yağ değişiminin ne zaman yapılması gerekeceğini kolaylıkla takip edebilirsiniz.

Türk Dağcı Hakan Coşkun Kırgızistan’da Kalp Krizi Geçirip Öldü 0 515

Foto: DHA

Kahramanmaraşlı dağcı Hakan Coşkun, Kırgızistan’da tırmandığı Khan Tengri dağından inerken kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Elbistan Dağcılık Kulübü Başkanı ve aynı zamanda eczacı olan Hakan Coşkun, 7 bin 10 metre yüksekliğindeki Khan Tengri dağına tırmanışının ardından dönüş sırasında aniden rahatsızlandı.

Yanındakilerin ihbarı üzerine olay yerine sevk edilen sağlık ekiplerinin tüm müdahalesine karşın Coşkun, yaşamını yitirdi. Kalp krizi geçirdiği belirlenen Coşkun’un cenazesi, resmi işlemlerin tamamlanmasının ardından Türkiye’ye gönderilecek.

Popüler Başlıklar

%d blogcu bunu beğendi: